รู้จัก สพรศ.| พ.ร.บ.และกฎกระทรวง| ภาพกิจกรรมข่าวสาร| แผนที่| จดหมายข่าว
หน้าแรก บริการออนไลน์ สถิติ/ข้อมูล การขึ้นทะเบียน/แบบคำขอ ติดต่อหน่วยงาน คณะผู้บริหาร รวมข่าว สพรศ.

 
ประวัติความเป็นมา ของ สพรศ.  

               
ก่อนปี พ.ศ. 2466 ไม่มีกฎหมายควบคุมการประกอบวิชาชีพและกฎหมายควบคุมสถานที่ที่เป็นสถานพยาบาล โดยเฉพาะ ผู้ที่มีความรู้ในด้านการรักษาก็สามารถประกอบวิชาชีพนี้ได้ อย่างอิสระ ไม่ต้องขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาต ต่อมาการวิวัฒนาการในด้านวิทยาศาสตร์การแพทย์ได้เจริญขึ้น พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีพระราชวินิจฉัย ว่า การประกอบโรคศิลปะ อย่างอิสระโดยมิได้มีการควบคุมย่อมเป็นผลร้ายต่อสวัสดิภาพของประชาชน และบั่นทอนเสถียรภาพ ของชาติ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติการแพทย์ พุทธศักราช 2466 อีก 7 ปีต่อมา พระบาทสมเด็จ พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวฯ จึงได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้ง “สภาการแพทย์” ขึ้น สำนักงานตั้งอยู่ที่ยศเส ขึ้นอยู่กับ กรมสาธารณสุขในสังกัดกระทรวงมหาดไทย ต่อมากิจการของสภาการแพทย์ได้เจริญขึ้นตามลำดับ สำนักงานสภาการแพทย์ จึงได้เปลี่ยนชื่อเป็น “สำนักงานคณะกรรมการแพทย์”

               การแพทย์และการสาธารณสุขได้วิวัฒนาการก้าวหน้ามาเป็นลำดับจนถึงในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว อานันทมหิดล สภาผู้แทนราษฎรฯ ได้ลงมติเห็นเป็นการสมควรที่จะบำรุงมาตรฐานการประกอบโรคศิลปะให้ดียิ่งขึ้น เพื่อ สวัสดิภาพของประชาชนจึงได้มีพระบรมราชโองการให้ยกเลิกพระราชบัญญัติการแพทย์ พุทธศักราช 2466 และพระราชบัญญัติ การแพทย์เพิ่มเติม พุทธศักราช 2476 และให้ตราพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช 2479 ขึ้นใช้บังคับ แทน ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2480 และหลังจากพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช 2479 ได้ประกาศ ใช้บังคับแล้ว จึงเปลี่ยนชื่อ “สำนักงานคณะกรรมการแพทย์” เป็น “สำนักงานเลขาธิการนายทะเบียนคณะกรรมการควบคุม การประกอบโรคศิลปะ” และยังคงตั้งอยู่ที่ยศเส ต่อมาได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติควบคุมสถานพยาบาล พ.ศ. 2484 เพื่อควบคุมสถานที่ที่ใช้ในการประกอบโรคศิลปะทั้งหลายให้ต้องได้รับอนุญาตก่อน จึงจะเปิดดำเนินการได้ โรงพยาบาล เอกชนแห่งแรกที่เปิดดำเนินการในประเทศไทยส่วนใหญ่เป็นการดำเนินการของคณะมิชชั่นนารี

               ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล รัฐบาลได้จัดรวมกิจการแพทย์และสาธารณสุขของประเทศ ซึ่งกระจายอยู่หลายกระทรวงให้เป็นปึกแผ่นและประกาศตั้ง “กระทรวงการสาธารณสุข” ขึ้นเมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2485 ตั้งที่ทำการกระทรวงอยู่ ณ วังสุโขทัย แต่สำนักงานเลขาธิการนายทะเบียนคณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะนี้ ยังคงอยู่ที่ยศเส และได้ย้ายเข้ามารวมอยู่ในกระทรวงที่วังสุโขทัย เมื่อ พ.ศ. 2488 เนื่องจากสำนักเดิมถูกไฟไหม้ ต่อมาใน พ.ศ. 2492 กระทรวงสาธารณสุขได้ย้ายที่ตั้งจากวังสุโขทัยมาอยู่วังเทวะเวสม์ สำนักงานนี้ก็ได้ย้ายตามมา และยังคงเรียกชื่อ ตามเดิมจนใน พ.ศ. 2495 ในรัชกาลปัจจุบันได้ทรงประกาศใช้พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวงทบวงกรมขึ้น จึงเปลี่ยนชื่อ จาก “กระทรวงการสาธารณสุข” เป็น “กระทรวงสาธารณสุข” และ ได้จัดแบ่งส่วนราชการใหม่ขึ้นโดยเปลี่ยนจาก “สำนักงานเลขาธิการนายทะเบียน คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะ” เป็น “กองควบคุมการประกอบโรคศิลปะ” ขึ้นตรงต่อสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข แบ่งการบริหารงานออกเป็น 2 แผนก คือ แผนกทะเบียนและแผนกตรวจ ต่อมาใน พ.ศ. 2517 ได้มีการปรับปรุงการแบ่งส่วนราชการของกระทรวงสาธารณสุขอีกครั้งหนึ่ง “กองควบคุมการประกอบ โรคศิลปะ” ได้เปลี่ยนชื่อเป็น “กองการประกอบโรคศิลปะ” แบ่งการบริหารงานเป็น 3 งาน คือ งานการประกอบโรคศิลปะ งานสถานพยาบาลและงานธุรการ หน้าที่หลักของกองการประกอบ โรคศิลปะ คือ การดำเนินการควบคุมการประกอบโรคศิลปะ ตามพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบ โรคศิลปะ พุทธศักราช 2479 และการควบคุมสถานพยาบาลตามพระราชบัญญัติ สถานพยาบาล พ.ศ. 2504

              เนื่องจากปริมาณงานได้มีจำนวนเพิ่มมากขึ้น กล่าวคือ มีผู้มาติดต่อขอเป็นผู้ประกอบการสถานพยาบาลเพิ่มขึ้น รวมทั้งได้รับเรื่องราวร้องทุกข์จากประชาชนมากขึ้น จึงมีความจำเป็นต้องขยายงานให้บริการได้รวดเร็ว ทันต่อสภาวะการณ์ ปัจจุบัน และประกอบกับกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาลได้ใช้บังคับตั้งแต่ พ.ศ. 2504 นั้น ไม่เหมาะสมและไม่สอดคล้องกับ ลักษณะการประกอบกิจการของสถานพยาบาล ซึ่งควรที่จะดำเนินการดูแลสนับสนุนกิจการสถานพยาบาลเพื่อให้ความคุ้มครอง ประชาชนผู้รับบริการจากสถานพยาบาลมากยิ่งขึ้น จึงได้ปรับปรุงแก้ไขกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาลและกฎหมายว่าด้วย การประกอบโรคศิลปะให้เหมาะสมยิ่งขึ้น ซึ่งพระราชบัญญัติสถานพยาบาล พ.ศ. 2541 ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา มีผล บังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 25 มีนาคม 2541 และพระราชบัญญัติการประกอบ โรคศิลปะ พ.ศ. 2542 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 19 พฤษภาคม 2542

               พ.ศ. 2544 จากการวิเคราะห์บทบาทหน้าที่และภารกิจของกองการประกอบโรคศิลปะ โดยสำนักงานปลัดกระทรวง สาธารณสุข พบว่างานคุ้มครองผู้บริโภคด้านบริการสุขภาพที่กองการประกอบโรคศิลปะดูแลอยู่นี้ มีความจำเป็นต้องได้รับ การพัฒนากลไกการปฏิบัติงานทุกด้าน เช่น ด้านกฎหมาย ด้านการควบคุมกำกับสถานพยาบาล และการดูแลส่งเสริมพัฒนา มาตรฐานการประกอบโรคศิลปะ เป็นต้น เพื่อให้เกิดความเป็นธรรม มีประสิทธิภาพ ประชาชนมีส่วนร่วม มีคุณภาพได้มาตรฐาน เข้าถึงสะดวก และมีการบริหารที่โปร่งใส จึงออกคำสั่งกระทรวงสาธารณสุข ที่ 586/2544 เพื่อจัดตั้งสำนักมาตรฐานสถาน พยาบาลและการประกอบโรคศิลปะ ณ วันที่ 16 กรกฎาคม 2544 ต่อมาได้มีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างของกระทรวงสาธารณสุข จากนโยบายปฏิรูประบบราชการ ทำให้สำนักมาตรฐานสถานพยาบาล และการประกอบโรคศิลปะได้ถูกยุบไปเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2545 เปลี่ยนกลับมาใช้ชื่อว่า “กองการประกอบโรคศิลปะ” และย้ายไปสังกัดกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ นับตั้งแต่นั้นจนถึง ปัจจุบัน

               พ.ศ. 2545 รัฐบาลมีนโยบายที่จะพัฒนาส่งเสริมให้ประเทศไทย เป็นศูนย์กลางทางด้านสุขภาพของเอเซีย โดยกำหนด ให้มีบริการและผลิตภัณฑ์สุขภาพที่เป็นรายได้หลักเข้าสู่ประเทศ จำนวน 3 ผลผลิต คือ ธุรกิจบริการรักษาพยาบาล ธุรกิจบริการ ส่งเสริมสุขภาพ และธุรกิจผลิตภัณฑ์สุขภาพ และสมุนไพรไทย กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ ในฐานะส่วนราชการที่รับผิดชอบ ในการคุ้มครองผู้บริโภค ด้านบริการสุขภาพ การควบคุมมาตรฐานของสถานบริการผู้ให้บริการ จึงออกคำสั่งกรมสนับสนุนบริการ สุขภาพ ที่ 14/2545 ลงวันที่ 31 ตุลาคม 2545 ให้จัดแบ่งโครงสร้างบทบาทหน้าที่และผู้รับผิดชอบของกองการประกอบโรคศิลปะ โดยเพิ่มงานส่งเสริมธุรกิจสุขภาพภาคเอกชน ไว้ในกลุ่มงานแผนงานและประเมินผล กองการประกอบโรคศิลปะ โดยทำหน้าที่ ในการส่งเสริมพัฒนาผู้ประกอบการ/ สถานประกอบการ งานโครงการท่องเที่ยวพำนักระยะยาว(Longstay) และงานเปิดเสรี การค้าบริการสุขภาพ WTO, GATS ซึ่งต่อมากรมสนับสนุนบริการสุขภาพได้ออกคำสั่งที่ 153/2548 จัดตั้งสำนักงานส่งเสริม ธุรกิจบริการสุขภาพ ให้เป็นหน่วยงานในสังกัดกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ ณ วันที่ 31 มีนาคม 2548 (นายธเนตร บัวแย้ม ผู้เรียบเรียง พ.ศ. 2547)

               ในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548 กองการประกอบโรคศิลปะ ได้ย้ายสถานที่ปฏิบัติงานจากอาคาร 6 ชั้น 2 ตึกสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ไปอยู่ที่อาคารพัสดุ (ข้างสวนสุขภาพ ถนนสาธารณสุข 6) ชั้น 4 – 5 ทั้งนี้ เพื่อเป็นการขยายพื้นที่ในการปฎิบัติงาน อำนวยความสะดวกให้แก่ผู้มารับบริการที่เพิ่มมากขึ้นในแต่ละปี และเป็นไปตาม เจตนารมณ์ของบริบทของราชการไทย และสอดคล้องกับวิธีปฎิบัติตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเณฑ์ และวิธีการ บริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี ที่มุ่งเน้นให้ประชาชน และผู้มารับบริการเกิดความพึงพอใจ

               ในวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2551 กองการประกอบโรคศิลปะได้เปิดศูนย์บริการธุรกิจสุขภาพ (ONE STOP SERVICE CENTER (OSS) ) อย่างเป็นทางการ ณ บริเวณชั้น 1 ตึกคลังพัสดุ โดยมีวัตถุประสงค์ คือ 1) สนองต่อยุทธศาสตร์การพัฒนา ระบบราชการ และพระราชกฤษฎีกาว่าด้วย การบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี 2) อำนวยความสะดวกให้ผู้มารับบริการเกี่ยวกับการ ขออนุญาตด้านบริการสุขภาพ สามารถติดต่อ ณ จุดเดียว ในทุกบริการที่สามารถดำเนินการได้ 3) จัดพื้นที่ให้บริการด่านหน้า ให้มีความเป็นสัดส่วนเพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ผู้มารับบริการ 4) เพื่อสนองต่อความพึงพอใจของผู้รับบริการ โดยคำนึงถึง ความรวดเร็ว และประสิทธิภาพของการให้บริการเป็นสำคัญ

               ในวันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2552 กองการประกอบโรคศิลปะได้รับการยกฐานะเป็นหน่วยงานในระดับสำนัก ในชื่อ หน่วยงาน “สำนักสถานพยาบาลและการประกอบโรคศิลปะ” ทั้งนี้เป็นไปตามกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมสนับสนุนบริการ สุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2552 ลงวันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2552 โดยมีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมาย ดังนี้
                 1) ดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบโรคศิลปะ กฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง
                 2) ส่งเสริม พัฒนา กำหนดมาตรฐานสถานพยาบาล และจรรยาบรรณการประกอบโรคศิลปะ
                 3) พัฒนาระบบ และดำเนินการด้านการคุ้มครองและพิทักษ์สิทธิผู้รับบริการด้านสุขภาพ
                 4) พัฒนาระบบ และเสริมสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างผู้ให้บริการ และผู้รับบริการด้านสุขภาพ
                 5) ประสานความร่วมมือ สนับสนุนและเจรจาตกลงการค้าด้านบริการสุขภาพระหว่างประเทศ
                 6) ส่งเสริมพัฒนาการเป็นศูนย์กลางบริการทางสุขภาพในระดับสากล เพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจของประเทศ
                7) ปฏิบัติงานร่วมกับหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือที่ได้รับมอบหมาย



สำนักสถานพยาบาลและการประกอบโรคศิลปะ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี 11000
โทร 0 2193 7000